Spiegels
Heksenspiegels
Bol glas in een ronde vergulde lijst: de bolle spiegel die een hele kamer in één oogopslag vangt.
Zoekt u een specifiek stuk? Start een zoekopdracht of neem rechtstreeks contact op met een gespecialiseerde antiquair.
Kopersgids
Goed kiezen: heksenspiegels en bolle spiegels
In het kort: De bolle spiegel geeft de hele ruimte ertegenover verkleind weer. Hij is al bekend sinds de late middeleeuwen, zoals de Vlaamse schilderkunst laat zien, en beleeft in het begin van de 19e eeuw in Frankrijk en Engeland een grote bloei, als rond spiegelglas in een vergulde lijst, vaak bezet met bolletjes en soms bekroond door een adelaar. De naam heksenspiegel verwijst naar een volksgeloof dat hem de kracht toeschreef het boze oog af te weren.
Vormen en decors
- Bolle spiegel met bolletjes: ronde lijst met holle sponning, bezet met een rij kleine vergulde bolletjes, vaak omzoomd door een zwart biesje of een binnenlijstje.
- Adelaarsspiegel: bekroond door een adelaar met gespreide vleugels, soms geflankeerd door kandelaararmen die er een girandole van maken.
- Eenvoudige heksenspiegel: klein bol glas in een lijst van verguld of zwart gemaakt hout of van messing, bescheidener van opzet.
- Bankiersspiegel: naam die soms wordt gegeven aan bolle spiegels in kantoren en winkels.
Een bolle spiegel onderzoeken
Het bolle glas, geblazen en daarna uitgesneden, is moeilijk identiek te vervangen: controleer of het origineel en onbeschadigd is. De foelie van oude exemplaren kan met kwik zijn aangebracht; ze vertoont dan vlekjes of waas die u het best zo laat, zonder te krabben of een afbrokkelende achterzijde aan te raken. Bekijk vervolgens de lijst: ontbrekende of vervangen bolletjes, bijgewerkte vergulding, een later toegevoegde adelaar. Deze spiegels zijn in de 20e eeuw op grote schaal nagemaakt: hout, achterzijde en vergulding helpen het stuk te dateren.
Wat de waarde bepaalt
- Een origineel bol glas met een nog heldere weerspiegeling.
- Een complete lijst, met al zijn bolletjes en de bekroning.
- Een oude bladvergulding, ook als die gesleten is.
- De oorspronkelijke kandelaararmen bij girandolemodellen, met hun kaarsschaaltjes.
- De verfijning van het snijwerk van de adelaar of de cartouche, en het formaat van de spiegel: grote exemplaren zijn zeldzamer.
Veelgestelde vragen
Waarom heten deze spiegels ‘heksenspiegels’?
Is een antieke bolle spiegel altijd rond?
Per stijl
In dezelfde rubriek
De specialisten
Adresboek van antiquairsDe eerste galerieën sluiten zich op dit moment aan bij AnticPlace: zij verschijnen hier zodra hun eerste stuk online staat. Bent u antiquair? Open gratis uw galerie.