Lancering: antiquairs plaatsen hun eerste stukken · Bent u antiquair?

Antiquair? Gratis aanmelden →
Word handelaar
EUR €
  • Antiquairs bepalen hun prijzen in euro. Bedragen in ponden en dollars zijn indicatief, berekend tegen de koers van de Europese Centrale Bank en wekelijks bijgewerkt.
AnticPlace Antiquairs & uitzonderlijke stukken
NL

De Gids · Koopadvies

Restaureren zonder waardeverlies

Patina, vernis, bronzen, bekleding: wat u moet doen, en vooral wat u beter kunt laten.

In het kort

Een goede restauratie is minimaal, omkeerbaar en gedocumenteerd. Ze stabiliseert het object zonder de sporen van de tijd uit te wissen. De duurste fouten zijn het afbijten van het patina, het vernissen van een in de was gezet meubel, het opnieuw vergulden van origineel bronzen beslag en het vervangen van oude onderdelen door nieuwe.

De principes

  • Zo min mogelijk ingrijpen: stabiliseren in plaats van vernieuwen.
  • Omkeerbaarheid: lijmen en middelen die later zonder schade te verwijderen zijn.
  • Originele onderdelen bewaren, ook als ze beschadigd zijn: bekleding, bronzen beslag, hang- en sluitwerk.
  • Documenteren: foto’s vóór en na, een lijst van de uitgevoerde ingrepen, mee te geven aan de koper bij een latere verkoop.

Fouten die duur uitvallen

  • Een meubel afbijten: het patina van twee eeuwen verdwijnt in een uur, en een groot deel van de waarde ermee.
  • Met de tampon politoeren: een meubel dat oorspronkelijk in de was stond.
  • Origineel bronzen beslag opnieuw vergulden: een versleten vuurvergulding is meer waard dan een nieuwe vergulding.
  • Een gebarsten origineel marmeren blad vervangen in plaats van het te restaureren.

Een restaurator kiezen

Vertrouw waardevolle stukken toe aan een restaurator die gespecialiseerd is in de betreffende discipline (meubelrestauratie, vergulding, brons, keramiek) en gewend is voor antiquairs of musea te werken, en vraag om een gedetailleerde offerte. De antiquairs van AnticPlace kunnen u hun eigen restauratoren aanbevelen.

Corpus en verbindingen

Een verbinding die loszit, wordt gelijmd met dierlijke lijm (huid- of beenderlijm, warm aangebracht): dat is de oorspronkelijke lijm van antieke meubelen, en ze kan met warmte en vocht weer worden verweekt voor een latere ingreep. PVA-, polyurethaan- of epoxylijm, die niet netjes te verwijderen zijn, horen niet in het corpus. Een gebroken pen vervangt men door een houten pen, niet door een schroef; metalen hoeken en platen op een oud corpus geschroefd zijn een zeer slechte oplossing. Voor een inzetstuk kiest de restaurateur oud hout van dezelfde soort en met dezelfde draadrichting. Verwijderde en niet hergebruikte onderdelen, zoals een oud slot of een gebarsten achterwand, worden bewaard en met het restauratiedossier aan de eigenaar overhandigd.

Fineer en marqueterie

  • Lijmen in plaats van vervangen: een blaas in het fineer wordt opnieuw ingespoten en aangedrukt.
  • Vul aan met oud fineer van dezelfde houtsoort en tint, met respect voor de draad, in plaats van met houtplamuur.
  • Schuur nooit fineer: oud fineer is dun en schuren tast ook het patina aan.
  • Bewaar losgeraakte stukjes marqueterie, hoe klein ook, om ze terug te plaatsen.

De oorspronkelijke afwerking respecteren

Vóór elke ingreep moet de afwerking worden vastgesteld: was, schellakpolitoer, verf of verguldsel. De restaurateur reinigt eerst behoedzaam en frist vervolgens op of herstelt plaatselijk de lacunes, zonder alles over te doen. Beschadigde politoer kan vaak worden bijgewerkt, omdat schellak oplosbaar blijft in alcohol. Moderne, dikke en plastic ogende vernissen zijn uit den boze. Beitsen worden alleen op de herstelde delen aangebracht om ze af te stemmen op het omringende patina, nooit op het hele meubel.

Brons, marmer en verguld hout

Vergulde bronzen beslag reinigt men zonder schuurmiddel of koperpoets, die het verguldsel wegnemen; die reiniging is werk voor een specialist. Gebarsten marmer wordt gelijmd en met deuvels verstevigd; het is gevoelig voor zure middelen, die het onherstelbaar dof maken, en mag niet als nieuw worden opgepolijst. Bij verguld hout is de ergste fout slijtplekken te maskeren met goudverf: de vergulder vult de lacunes aan met bladgoud en patineert zijn retouches zodat ze opgaan in het geheel.

Hoe u eerdere restauraties aan een stuk herkent, leest u in een antiek meubel authenticeren.

Veelgestelde vragen

Moet u een meubel restaureren voordat u het verkoopt?
Niet altijd: een ingrijpende restauratie kan de waarde verlagen. Eenvoudig onderhoud (voorzichtig reinigen, was) volstaat vaak; een antiquair die koopt, beoordeelt doorgaans liever de oorspronkelijke staat.
Hoe onderhoudt u een antiek meubel?
Regelmatig afstoffen, spaarzaam met bijenwas in de was zetten, warmtebronnen, vocht en direct zonlicht vermijden, en nooit producten op siliconenbasis gebruiken.
Moet een oude restauratie ongedaan worden gemaakt?
Niet per se. Een oude restauratie die vakkundig is uitgevoerd en stabiel is, hoort bij de geschiedenis van het object: haar verwijderen kan meer schade aanrichten. Men herstelt haar alleen als ze de conservering bedreigt (lijm die loslaat, slecht bevestigd onderdeel) of het stuk ernstig ontsiert. Documenteer haar in elk geval vóór iedere ingreep.
Kan een antieke stoel opnieuw worden gestoffeerd?
Ja, dat is een gangbare ingreep, want de bekleding slijt lang vóór het hout. Kies liever voor traditionele stoffering (singels, veren, paardenhaar, linnen) dan voor schuim, en vraag de stoffeerder zoveel mogelijk de oude spijkergaten te hergebruiken: elke nieuwe stoffering verzwakt het zitframe. Bewaar de fragmenten van de oorspronkelijke stof die bij het ontmantelen tevoorschijn komen.

Bronnen: Guillaume Janneau, Les Styles du meuble français, PUF, reeks ‘Que sais-je?’ · Musée des Arts décoratifs, Parijs — vaste collecties. De informatie over regelgeving is indicatief: raadpleeg de geldende wetteksten.