In het kort: Louis Majorelle (1859–1926) is de grote ebenist van de art nouveau in Nancy. Als vicevoorzitter van de École de Nancy creëerde hij meubels in plantaardige vormen, versierd met verguld bronzen beslag in de vorm van waterlelies of orchideeën, evenals smeedwerk en lampmonturen voor Daum.
Biografie
Als zoon van een meubelfabrikant uit Nancy nam Majorelle in 1879 het familiebedrijf over, dat zich toen toelegde op kopieën van historische stijlen. Onder invloed van Émile Gallé wendde hij zich eind jaren 1890 tot de art nouveau.
Zijn series “Nénuphars”, “Orchidées” en “Aux algues” oogstten veel succes op de Wereldtentoonstelling van 1900. Hij leidde werkplaatsen voor meubelmakerij en smeedwerk en werkte samen met glasfabriek Daum.
Een stuk herkennen
- Signatuur “L. Majorelle” of merk van de werkplaatsen.
- Verguld bronzen beslag met plantmotieven: waterlelies, orchideeën, algen.
- Naturalistische marqueterie van fruithout en exotische houtsoorten.
- Soepele, gebeeldhouwde vormen van uitzonderlijke uitvoeringskwaliteit.
Een opleiding tot schilder
Voordat hij het familiebedrijf leidt, studeert Majorelle aan de École des beaux-arts in Parijs, waar hij het atelier van de schilder Jean-François Millet bezoekt. Door de dood van zijn vader moet hij terugkeren naar Nancy. Het huis vervaardigt dan meubels in Louis XV-stijl en stukken met imitatielakwerk, die Majorelle nog verscheidene jaren blijft maken.
Het contact met Émile Gallé en het succes van de Nancyse creaties brengen hem er in de jaren 1890 toe een nieuw meubilair te ontwikkelen, gebaseerd op de observatie van de natuur en meubelmakerij van het hoogste niveau. Hij wordt een van de pijlers van de beweging, naast Gallé, Daum, Victor Prouvé en Jacques Gruber.
Werkplaatsen op industriële schaal
Majorelle bouwt een volwaardig bedrijf op: werkplaatsen voor meubelmakerij, beeldhouwwerk en marqueterie, maar ook voor smeedwerk en bronsgieterij. Dankzij deze organisatie kan hij zowel uitzonderlijke stukken aanbieden, getoond op tentoonstellingen, als eenvoudiger seriemodellen, die per catalogus werden verkocht in zijn winkels in Nancy, Parijs en andere grote steden.
Hij werkt ook voor de architectuur: trapleuningen, balkons, hekwerken. De villa die begin 20e eeuw in Nancy voor zijn gezin werd gebouwd naar ontwerp van architect Henri Sauvage, brengt de beste ambachtslieden van de art nouveau uit Nancy samen en is vandaag te bezichtigen.
Brons, hout en lampen
De stijl van Majorelle berust op de verbinding van hout en metaal. Het vergulde bronzen beslag is geen louter ornament: het zet de lijnen van het meubel voort, eindigt in plantvormige voetschoenen en omsluit grepen en sleutelschilden. Mahonie, notenhout en amarant overheersen, verlevendigd met marqueterie van vruchtenhout.
Samen met de glasblazerij Daum vervaardigt hij lampen waarvoor hij de monturen in brons of smeedijzer ontwerpt, gecombineerd met tulpkappen van meerlagig glas. Vanaf de jaren 1910 worden zijn vormen eenvoudiger en kondigen zij de art deco aan: het brons wordt schaarser, de volumes geometrischer en de plantmotieven gestileerder. Na zijn dood zet het bedrijf zijn activiteiten voort onder leiding van zijn medewerker Alfred Lévy.
Signaturen en het onderzoeken van een stuk
De meubels zijn gesigneerd ‘L. Majorelle’ of ‘L. Majorelle Nancy’, in marqueterie, gegraveerd of op een etiket; veel seriemodellen dragen geen enkel merk. Kwalitatief beslag toont fijn ciseleerwerk en een egale vergulding; vervlakt of later aangebracht brons, overbodige bevestigingsgaten of een te glanzende moderne vernis moeten argwaan wekken.
- Onderscheid tentoonstellingsstukken met vergulde bronzen beslag van gebeeldhouwde seriemodellen.
- Controleer of signatuur, houtsoorten en kwaliteit van de marqueterie met elkaar overeenstemmen.
- Wees op uw hoede voor meubels ‘in de smaak van Nancy’ die onder zijn naam worden aangeboden.
Waar zijn werk te zien is
Musée de l'École de Nancy, Musée d'Orsay, Musée des Arts décoratifs (Parijs).
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen meubels van Majorelle en Gallé?
Zijn Daum-Majorelle-lampen met beide namen gesigneerd?
Bronnen: Guillaume Janneau, Les Styles du meuble français, PUF, reeks “Que sais-je?” · Musée des Arts décoratifs, Parijs — vaste collecties · collecties van de genoemde musea.